Viện CNSH-CNTP: Từ bảo tồn nguồn gen đến phát triển vùng sản xuất Hồng Việt Cường 40 ha góp phần nâng tầm giá trị giống Hồng đặc sản Thái Nguyên

Vừa qua, đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên đã tiến hành kiểm tra kết quả thực hiện dự án do Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên chủ trì, TS. Nguyễn Thị Tình, Viện Công nghệ Sinh học – Công nghệ Thực phẩm, làm chủ nhiệm.

Tham gia đoàn công tác, về phía Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên có ông Hoàng Văn Thiên – Giám đốc Sở; bà Nguyễn Thị Thủy – Phó Giám đốc Sở; ông Tạ Ngọc Minh – Trưởng phòng Quản lý khoa học, cùng các chuyên viên phụ trách.

Về phía Viện Công nghệ Sinh học – Công nghệ Thực phẩm có TS. Lương Hùng Tiến – Viện trưởng; TS. Trần Văn Chí – Phó Viện trưởng; TS. Nguyễn Thị Tình – Chủ nhiệm dự án, cùng các thành viên tham gia thực hiện.

Từ bảo tồn nguồn gen đến phát triển sản phẩm hàng hóa

Dự án được triển khai trong 36 tháng, từ tháng 6/2023 đến tháng 5/2026, trên cơ sở kế thừa kết quả của đề tài cấp tỉnh về bảo tồn nguồn gen cây Hồng Việt Cường tại Đồng Hỷ, Thái Nguyên.

Các nghiên cứu trước đó đã tuyển chọn được những cây đầu dòng ưu tú, xác định đặc điểm sinh học, khả năng sinh trưởng và chất lượng quả của giống Hồng Việt Cường. Kết quả cho thấy đây là giống hồng bản địa có khả năng thích nghi tốt với điều kiện sinh thái của tỉnh Thái Nguyên, chất lượng quả tốt và có tiềm năng phát triển thành cây ăn quả đặc sản có giá trị kinh tế.

Trên nền tảng đó, nhóm nghiên cứu tập trung mở rộng vùng nguyên liệu, hoàn thiện kỹ thuật nhân giống và thâm canh, hướng tới xây dựng chuỗi giá trị từ sản xuất giống, trồng, chăm sóc đến bảo quản, chế biến và phát triển sản phẩm.

Xây dựng vùng trồng mới 40 ha, sản xuất 25.000 cây giống

Một trong những kết quả nổi bật của dự án là xây dựng thành công 02 mô hình nhân giống vô tính Hồng Việt Cường với tổng công suất 12.500 cây giống/năm; sản xuất 25.000 cây giống từ nguồn cây đầu dòng đã được tuyển chọn.

Đoàn công tác kiểm tra mô hình

Nguồn giống bảo đảm đúng nguồn gốc, đồng đều về chất lượng, sạch sâu bệnh và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật phục vụ phát triển vùng nguyên liệu. Toàn bộ cây giống phục vụ xây dựng mô hình trồng mới đã được cung cấp và đạt tỷ lệ sống cao sau trồng.

Đặc biệt, dự án đã hoàn thành xây dựng 40 ha mô hình trồng mới Hồng Việt Cường tại các địa phương thuộc tỉnh Thái Nguyên, gồm xã Văn Lăng 20 ha, huyện Phú Lương 8 ha, xã Vạn Phú 10 ha và huyện Võ Nhai 2 ha.

Qua theo dõi, cây sinh trưởng ổn định, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, đất đai tại các vùng triển khai và có tỷ lệ sâu bệnh thấp. Những diện tích được trồng từ năm đầu của dự án đã bắt đầu cho thu hoạch, với năng suất bước đầu đạt khoảng 10–15 kg quả/cây, tương đương 4–4,5 tấn/ha.

Hiệu quả kinh tế đạt tới 350–400 triệu đồng/ha/năm

Song song với việc mở rộng diện tích trồng mới, nhóm nghiên cứu đã hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh Hồng Việt Cường và xây dựng 03 ha mô hình thâm canh tại 06 hộ dân.

Các biện pháp tạo tán, cắt tỉa, bón phân cân đối, tưới nước, quản lý sâu bệnh và chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng được áp dụng đồng bộ. Kết quả cho thấy năng suất tăng trên 15% so với phương thức chăm sóc đối chứng; năng suất trung bình đạt 7–8 tấn quả/ha/năm.

Với giá bán bình quân khoảng 70.000 đồng/kg, doanh thu có thể đạt khoảng 560 triệu đồng/ha/năm. Sau khi trừ chi phí đầu tư, chăm sóc và thu hoạch, lợi nhuận ước đạt 350–400 triệu đồng/ha/năm.

Những con số này cho thấy tiềm năng kinh tế đáng kể của giống Hồng Việt Cường khi được tổ chức sản xuất và áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật.

TS. Nguyễn Thị Tình – Chủ nhiệm dự án giới thiệu kết quả mô hình Hồng Việt Cường với lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên và đoàn công tác

Phát huy vai trò của khoa học công nghệ trong phát triển nông nghiệp địa phương

Kết quả kiểm tra cho thấy các mô hình nhân giống, thâm canh và trồng mới Hồng Việt Cường cơ bản đạt các chỉ tiêu kỹ thuật theo nội dung dự án. Việc hình thành vùng trồng mới 40 ha đã góp phần mở rộng diện tích nguồn gen sau bảo tồn, tạo nền tảng xây dựng vùng nguyên liệu tập trung và phát triển sản phẩm hàng hóa trong những năm tới.

Thông qua dự án, Viện Công nghệ Sinh học – Công nghệ Thực phẩm, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên tiếp tục khẳng định năng lực nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghệ thực phẩm. Các kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm mà còn từng bước được chuyển giao vào thực tiễn sản xuất, đồng hành cùng người dân và địa phương trong khai thác, phát triển bền vững nguồn gen bản địa.

Từ một nguồn gen quý được bảo tồn, Hồng Việt Cường đang từng bước được phát triển theo hướng vùng nguyên liệu tập trung, sản xuất hàng hóa và nâng cao giá trị kinh tế. Kết quả của dự án mở ra triển vọng đưa Hồng Việt Cường trở thành cây ăn quả đặc sản, hướng tới cây trồng chủ lực của tỉnh Thái Nguyên, đồng thời góp phần bảo tồn nguồn gen, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

Viện Công nghệ Sinh học – Công nghệ Thực phẩm tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và gắn kết đào tạo với thực tiễn, đóng góp nguồn lực khoa học – công nghệ cho sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Thái Nguyên và khu vực.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên kiểm tra cây Hồng Việt Cường đầu dòng được tuyển chọn và bảo tồn nguồn gen

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên kiểm tra sinh trưởng, khả năng mang quả của cây Hồng Việt Cường tại mô hình trồng mới.

Hồng Việt Cường tại vùng trồng mới của dự án sinh trưởng tốt, cho quả sớm, mở ra triển vọng phát triển vùng sản xuất hàng hóa tại Thái Nguyên

Tin bài: Bùi Đình Lãm